Í upphafi bæjarráðsfundar á dögunum afhentu fulltrúar íbúa á neðri hluta Akraness bæjarstjóranum á Akranesi undirskriftalista sexhundruð og tveggja íbúa sem mótmæla lyktarmengun frá fiskimjölsverksmiðju HB Granda og Laugafiski ehf. og kröfðust þeir úrbóta. 

Formaður félagsins ætlar ekki að draga dul með það að lyktarmengun frá fiskimjölsverksmiðju HB Granda hefur verið óviðunandi að undanförnu og ekkert eðlilegra en að krafist sé úrbóta.  En þeir sem þekkja til vita að hér var einungis við tímabundinn vanda að etja og er það mat formanns að hæglega hefði verið hægt að koma í veg fyrir þessa lyktarmengun frá síldarbræðslunni.  Málið var að verksmiðjan var að bræða alltof gamalt hráefni og var það orsök þessarar lyktarmengunar.

Varðandi Laugarfisk þá liggur það algerlega fyrir að fyrirtækið hefur gert gríðarlega margt til að draga úr lyktarmengun og hafa þær aðgerðir tekist að langstærstum hluta.  Vissulega er aldrei hægt að komast alveg fyrir alla lyktarmengun, en ekki verður um það deilt að lyktarmengun frá Laugarfiski hefur nánast horfið á liðnum misserum. 

Formaður fer ekki ofan af því að Laugafiskur er fyrirtæki sem hefur staðið sig mjög vel og hefur ávalt verið tilbúið að leita allra leiða til að finna lausn á þessu hvimleiða vandamáli og er það mat formanns að þeim hafi tekist það að langstærstum hluta.

Það er ekkert grín þegar íbúar krefjast þess að starfsleyfi fyrirtækja verði afturkölluð og starfsemi jafnvel stöðvuð, og það hjá fyrirtækjum sem hafa verið með starfsemi hér á Akranesi jafnvel í tugi ára.  

Á bakvið þessi fyrirtæki eru starfsmenn og fjölskyldur þeirra sem hafa lífsviðurværi sitt af þessari atvinnu.  Bara hjá Laugafiski starfa um 35 manns og í síldarbræðslunni eru um 12 manns að störfum.  Þess vegna verður að fjalla um þessi mál af yfirvegun og virðingu við þá starfsmenn sem þar starfa.  Formaður þekkir mætavel að starfsmenn Laugarfisks hafa verið verulega uggandi um sinn hag um allangt skeið, enda hefur verið hart sótt að fyrirtækinu frá því það hóf starfsemi hér á Akranesi.

Nú vitum við Skagamenn að aðilar hafa kvartað sáran yfir hávaða og foki á skeljasandi frá Sementsverksmiðjunni og einnig hefur verið kvartað yfir málningarvinnu í slippnum, formaður spyr sig á að loka öllum þessum fyrirtækjum?

Formaður tekur hins vegar undir með íbúum að fyrirtækjum ber að fara eftir þeim starfsleyfum sem þau eiga að starfa eftir, ekki bara þessi tvö fyrirtæki, heldur öll fyrirtæki hér á landi .   

Eins og áður hefur komið fram hefur Verkalýðsfélag Akraness á undanförnum mánuðum framkvæmt verðmælingar í verslunum á Akranesi fyrir Verðlagseftirlit ASÍ. Tilgangur þessa verðlagseftirlits er að fylgjast með því hvort sú lækkun sem varð á virðisaukaskatti og vörugjöldum þann 1. mars sl. hafi skilað sér í lækkuðu verði til neytenda.

Með þessu verðlagseftirliti er ekki verið að bera saman verð milli einstakra verslana heldur er verið að fylgjast með verðþróun innan hverrar verslunar eða verslunarkeðju fyrir sig. Verðmælingar hafa nú þegar verið gerðar í 5 skipti,  í desember, janúar, febrúar, eftir 1. mars og svo núna maí.

Nú hafa verið birtar fyrstu niðurstöður úr þessu verðlagseftirliti í verslunum á Vesturlandi.

Verðbreytingar í verslunum á Akranesi á milli mælinga í desember og febrúar voru á bilinu 0,6% lækkun til 3,6% hækkun eins og sést hér:

• Verslun Einars Ólafssonar    1,7%
• Skagaver                          -0,6%
• Samkaup-Strax                   3,6%
• Krónan                               2,2%
• Kaskó                                 1,0%

Verð lækkaði um 4,3% til 11% á milli mælinga í febrúar og mars í verslunum á Akranesi eins og sést hér:

• Verslun Einars Ólafssonar    -7,5%
• Skagaver                           -4,3%
• Samkaup-Strax                   -7,0%
• Krónan                               -11,0%
• Kaskó                                 -7,4%

Hægt er að sjá niðurstöðurnar í heild sinni hér.

Eins og margoft hefur komið fram hér á heimsíðunni þá heldur VLFA úti öflugu eftirliti með okkar félagssvæði.  Er það gert til að tryggja að félagsleg undirboð séu ekki viðhöfð á okkar svæði.  Einnig er þetta eftirlit nauðsynlegt til að tryggja að samkeppnisstöðu þeirra fyrirtækja sem hér starfa verði ekki raskað vegna félagslegra undirboða sem einstaka atvinnurekendur ástunda því miður, dæmin sanna það svo sannarlega.

Þessa dagana vinnur Verkalýðsfélag Akranes að því að kanna íslenskt fyrirtæki sem hefur töluverðan fjölda Litháa í vinnu samkvæmt upplýsingum sem félagið hefur fengið.  Formaður fór og hitti þrjá Lithána sem eru að starfa hjá þessu áðurnefnda íslenska fyrirtæki en þeir eru að reisa hér stórt og mikið iðnaðarhúsnæði hér á Akranesi.

Litháarnir tjáðu formanni það að þeir væru búnir að vera starfandi hér á landi á annað ár og síðast hafi þeir verið að störfum í Reykjanesbæ.  Það er ekkert til um þessa menn hjá íslenskum yfirvöldum, þeir eru ekki með kennitölur og ekki hefur verið skilað ráðningarsamningum af mönnum né þeir skráðir á nokkrun hátt hjá Vinnumálastofnun eins og lögin kveða skýrt á um.

Það lítur út fyrir að Liháarnir séu að starfa eftir lögum um starfskjör starfsmanna sem starfa tímabundið á Íslandi á vegum erlendra fyrirtækja.  Vinnumálastofnun er að kalla eftir hinum ýmsu göngum um málið frá þessu umrædda íslenska fyrirtæki.   Íslenska fyrirtækið greiðir einhverju Litháísku fyrirtæki eina greiðslu mánaðarlega. Litháíska fyrirtækið sér síðan um að greiða mönnunum laun.  Við höfum enga vitneskju hvort farið sé eftir lögum hvað varðar laun til Litháanna. 

Aðalmálið er að af öllum þeim Litháum sem hér starfa eru grunsemdir um að ekki séu greidd nein opinber gjöld og það skekkir klárleg samkeppnisstöðu annarra íslenskra fyrirtækja. Einnig er rétt að hafa í huga hvernig við Íslendingar eigum að halda út öflugu velferðarsamfélagi ef fyrirtæki ætla að koma sér hjá því að greiða opinber gjöld af sínum erlendu starfsmönnum eins og greinilega er gert í þessu máli.