Eins og margoft hefur komið fram hér á heimasíðunni þá gekk Verkalýðsfélag Akraness frá kjarasamningi við Norðurál 17. mars 2015 og er óhætt að segja að sá kjarasamningur sé svo sannarlega búinn að vera starfsmönnum hagfelldur. 

En í þessum kjarasamningi var samið um að laun starfsmanna Norðuráls myndu taka hækkunum samkvæmt launavísitölu sem þýðir að laun starfsmanna Norðuráls munu hækka frá og með 1. janúar 2017 um rétt tæp 9%.  

Þetta þýðir að byrjandi á vöktum hjá Norðuráli hækkar með öllu um 45 þúsund á mánuði og verða heildarlaun hans rétt rúmar 570 þúsund á mánuði fyrir 184 tíma í vaktavinnu. Starfsmaður á vöktum sem unnið hefur í 10 ár mun hækka um 53 þúsund á mánuði og verða heildarlaun hans rétt tæpar 667 þúsund á mánuði með öllu. Ef hann hefur lokið bæði grunn- og framhaldsnámi Stóriðjuskólans þá verða heildarlaun hans alls 761 þúsund fyrir 182 tíma vinnu á mánuði.

Rétt er að vekja athygli á því að orlofs- og desemberuppbætur munu hækka samtals úr 371.376 kr. í 403.574 kr. og mun því hvor fyrir sig nema 201.787 kr. og eru því að hækka um 32.198 kr. á ári.

Það er ljóst að þessi samningur sem Verklýðsfélag Akraness gerði við forsvarsmenn Norðuráls hefur reynst hagfelldur, en þetta er fyrsti kjarasamningur hjá verkafólki og iðnaðarmönnum þar sem laun starfsmanna taka hækkunum samkvæmt launavísitölunni.

Vegna útfarar Óttars Arnar Vilhjálmssonar verður skrifstofa Verkalýðsfélags Akraness lokuð frá kl. 12 í dag. 

Hefur þú starfað á sjó í 5 ár eða lengur og hefur áhuga á að ná þér í stýrimanns- og skipstjórnarréttindi? Þá gæti raunfærnimat hentað þér.

Raunfærnimat í skipsstjórn miðar að því að meta þá færni sem viðkomandi býr yfir inn í skólakerfið óháð því hvernig hennar hefur verið aflað. Metið er upp í skipstjórn á B stigi (45 m. skip). Þátttakendur fara í kjölfarið í skóla og ljúka því námi sem eftir stendur.

Kynningarfundur verður mánudaginn 28. apríl kl. 16:30 hjá Símenntunarmiðstöð Vesturlands þar sem einnig er að finna nánari upplýsingar.

Hátíðarhöld vegna 1. maí verða með hefðbundnu sniði á Akranesi í ár, safnast verður saman við Kirkjubraut 40 klukkan 14:00 og genginn hringur á Neðri-Skaga með hina taktvissu Skólahljómsveit Akraness í broddi fylkingar. Eru íbúar hvattir til að fjölmenna með skilti og kröfuspjöld og taka þátt í kröfugöngunni og dagskránni allri.

Að göngu lokinni bjóða stéttarfélögin á Akranesi upp á hátíðardagskrá í sal VLFA á Kirkjubraut 40. Skafti Steinólfsson, verkamaður, er ræðumaður dagsins og Grundartangakórinn syngur fyrir gesti. Að dagskrá lokinni er boðið upp á glæsilegt kaffihlaðborð.

Athugið að stéttarfélögin bjóða börnunum frítt í bíó klukkan 15:00.

 Í gær var gengið frá kjarasamningi við Samtök atvinnulífsins vegna starfsmenn Klafa á Grundartanga. En starfsmenn Klafa sjá um út- og uppskipanir fyrir stóriðjufyrirtækin á svæðinu. Kjarasamningurinn er nánast algerlega í anda þess samnings sem gengið var frá fyrir starfsmenn Elkem Ísland á Grundartanga og eru starfsmenn að hækka í heildarlaunum með öllu um yfir 30.000 krónur á mánuði.

Formaður er afar ánægður með þennan samning, enda er hann töluvert betri en kjarasamningurinn sem gerður var á hinum almenna vinnumarkaði. En það er ljóst að samningurinn er að nýtast báðum aðilum vel, sem er fólgið í því að gamla bónuskerfið er lagfært til muna og grunnlaun hækkuð umtalsvert sem og orlofs- desemberuppbætur. En í heildina hækka orlofs- og desemberuppbætur um rúmar 40.000 kr. á ári og nema samtals rúmum 320.000 kr.

Félagið er nú að kynna samninginn fyrir starfsmönnum og atkvæðagreiðslu um samninginn mun ljúka á föstudaginn.

Það ætti ekki að hafa farið fram hjá neinum að verkfall sjómanna hefur nú staðið yfir í rúmar 6 vikur og hjá sjómönnum ríkir gríðarleg gremja, reiði, tortryggni og vantraust gagnvart útgerðamönnum. En af hverju er þetta gríðarlega vantraust til staðar? Hér verður fjallað um eitt atriði sem fjölmargir sjómenn hafa nefnt sérstaklega og það er verðmyndun á uppsjávarafla þar sem veiðar og vinnsla eru á sömu hendi.

Það er gjörsamlega sláandi að sjá þann gríðarlega verðmun sem er t.d. á síld og makríl milli Íslands og Noregs eins og hefur komið fram í fréttum til dæmis hér og hér. Í þessu samhengi er rétt að benda á að árið 2015 voru seld 184 þúsund tonn í gegnum sölukerfi norska síldarsamlagsins og var meðalverðið 7,98 norskar krónur á kíló, eða tæpar 113 krónur íslenskar. Á Íslandi voru veidd um 168 þúsund tonn af makríl og var meðalverðið á Íslandi sama ár einungis 62 krónur á kíló samkvæmt hagstofunni. Þetta þýðir að í Noregi var verð á makríl 82% hærra en á Íslandi.

Aflaverðmæti á makríl árið 2015 var 10,4 milljarðar hér á landi, en ef íslenskir sjómenn hefðu fengið sama verð fyrir makrílinn og fékkst í Noregi þá hefði verðmætið numið numið tæpum 19 milljörðum! Hér munar heilum 8,6 milljörðum sem þýðir að ef íslenskir sjómenn hefðu fengið sama verð og í Noregi þá hefði aflahlutur íslenskra sjómanna aukist um tæpa 3,1 milljarð!

En hver skildi verðmunurinn hafa verið fyrir síðustu makrílvertíð, það er að segja fyrir árið 2016. Jú, fram hefur komið í fréttum að í gegnum sölukerfi norska síldarsamlagsins hafi farið 133 þúsund tonn af makríl og meðalverðið hafi verið 10,23 krónur norskar á kíló, eða rúmar 144 krónur íslenskar. En hvað skyldi meðalverðið hafa verið á Íslandi á árinu 2016? Samkvæmt Hagstofunni veiddust rúmlega 170 þúsund tonn og aflaverðmætið var 10,9 milljarðar og meðalverðið því 63,9 íslenskar krónur.

Takið eftir að í Noregi var á síðasta ári verið að greiða rúmum 80 krónum hærra verð fyrir kílóið að meðaltali fyrir makríl en á Íslandi eða sem nemur 125%. Hugsið ykkur, íslenskir sjómenn fá 125% minna verð fyrir makríl en fæst fyrir hann í Noregi.

Hvað þýðir þetta á mannamáli? Jú, ef íslenskir sjómenn hefðu fengið sama verð og fékkst í Noregi árið 2016 þá hefði aflaverðmætið ekki verið 10,9 milljarðar heldur 24,5 milljarðar en hér er mismunur á aflaverðmæti upp á 13,6 milljarða sem gerir það að verkum að sjómenn sem stunda makrílveiðar fá 4,9 milljörðum minna í sinn hlut vegna þessa verðmunar á milli Íslands og Noregs.

Ef við tökum árin 2015 og 2016 þá kemur í ljós að við veiddum samtals 338 þúsund tonn og samanlagt aflaverðmæti vegna makrílveiða á þessum árum er á Íslandi 21,3 milljarðar. Ef íslenskir sjómenn hefðu hins vegar fengið sama verð og fæst í Noregi þá hefði aflaverðmætið verið 43,5 milljarðar. Hér munar 22,2 milljörðum sem þýðir að þessi tvö ár er aflahlutur sjómanna 8 milljörðum króna lægri vegna þess verðmunar sem er á milli Íslands og Noregs.

Útgerðamenn verða að skýra hvernig í ósköpunum standi á þessum gríðarlega verðmuni á markíl á milli Íslands og Noregs. Hvernig geta útgerðamenn skýrt það út að verð til sjómanna hér á Íslandi, verð sem þeir nánast ákveða sjálfir hvert eigi að vera, skuli vera allt að 125% en í Noregi? Svo eru útgerðamenn hissa að það ríki vantraust og tortryggni á milli sín og sjómanna þegar svona gríðarlegur verðmunur blasir við sjómönnum ár eftir ár. Hins vegar er einnig er rétt að geta þess að þessi gríðarlegi verðmunur er ekkert einskoraður við makríl, þetta á líka við síld og loðnu.

Ég ítreka það að útgerðamenn verða að leggja allt á borðið og skýra sitt mál og reyndar er það eina í stöðunni að skipuð verði óháð rannsóknarnefnd af hinu opinbera og sú nefnd þarf að hafa víðtækar heimildir til gagnaöflunar og rannsaka þetta ofan í kjölinn. Útgerðamenn verða að útskýra fyrir þjóðinni af hverju þessi gríðarlegi verðmunur stafar, því það eru ekki bara sjómenn sem verða af gríðarlegum fjármunum þegar allt bendir til þess að ekki sé verið að selja aflann á hæsta verði, heldur verður ríkissjóður, sveitafélög og hafnarsjóðir af miklum skatttekjum vegna þessa.

Útgerðamenn hafa alltaf sagt að þeir hafi ekkert að fela hvað varðar verðmyndun á uppsjávarafla sem þeir nánast ákveða einhliða. Ef þeir hafa ekkert að fela þá hljóta þeir að taka undir þá hugmynd að skipuð verði óháð rannsóknarnefnd sem hafi víðtækar rannsóknarheimildir og kanni hvernig stendur á því að ef við hefðum fengið sama verð fyrir makríl og fékkst í Noregi þá hefði aflaverðmæti á síðustu 2 árum verið 22,2 milljörðum hærra en raunin varð. Kannski eru til eðlilegar skýringar á þessum gríðarlega verðmun eins og útgerðamenn vilja meina en það eru ríkir almannahagsmunir fyrir því að ráðist verði tafarlaust í að finna skýringu á þessum gríðarlega verðmuni á milli Íslands og Noregs. Ég vil líka að lokum minna útgerðamenn á grein í kjarasamningi sjómanna við Samtök fyrirtækja í sjávarútvegi þar sem skýrt er kveðið á um að útgerðamenn skuli tryggja skipverjum hæsta gangverð fyrir fiskinn.

Til að eyða vantrausti og tortryggni á milli sjómanna og útgerðamanna verða verðlagsmál á sjávarafurðum að vera hafin yfir allan vafa, en slíku er ekki til að dreifa í dag. Alla vega ekki hvað varðar verðlagningu á uppsjávarafla.

Járnblendiverksmiðja Elkem Ísland á GrundartangaEins og margoft hefur komið fram hér á heimasíðunni þá rann kjarasamningur Elkem Ísland út 1. desember síðastliðinn. Þrátt fyrir ítrekaðar tilraunir til að koma á kjarasamningi hefur það ekki tekist. Fyrir þónokkrum vikum síðan vísaði félagið deilunni til ríkissáttasemjara og undir hans handleiðslu hafa verið haldnir 5 fundir án árangurs. Á síðasta mánudag var fundur með forsvarsmönnum Samtaka atvinnulífsins hjá ríkissáttasemjara en því miður gerðist æði lítið á þeim fundi. Á morgun er fyrirhugaður fundur hjá sáttasemjara í þessari deilu og væntir formaður þess að Samtök atvinnulífsins muni leggja fram einhvers konar tilboð þá.

Fyrir rúmri viku síðan hófst yfirvinnubann hjá starfsmönnum Elkem en það er einn liður í því að knýja fram sanngjarnar og eðlilegar kjarabætur fyrir starfsmennina. Það er ljóst að ef ennþá mun bera mikið í milli á fundinum á morgun þá verður fátt annað í stöðunni en að boða tafarlaust til fundar með starfsmönnum. Næsta skref er því væntanlega að kjósa um verkfall ef ekkert miðar áfram til lausnar á deilunni.

Það er gríðarlega ánægjulegt að sjá þá miklu samstöðu og einhug sem ríkir á meðal starfsmanna fyrirtækisins í þessari deilu og er ekki nokkurn bilbug að finna á samtakamætti starfsmanna. Ljóst er að ögurstund í þessari deilu mun væntanlega renna upp á morgun. Það liggur fyrir að störf í stóriðjum eru krefjandi, áhættusöm og erfið og því mikilvægt að launakjör þeirra endurspegli þessar bláköldu staðreyndir. Það liggur til að mynda fyrir að Elkem Ísland hefur hagrætt í launakostnaði verkafólks á liðnum misserum en launakostnaður fyrirtækisins hefur lækkað um tæp 10% á milli ára. Það endurspeglar það að starfsfólki hefur fækkað sem hefur leitt af sér stóraukið álag á þá sem eftir eru. Það má líka segja og hafa í huga að launakostnaður stóriðja almennt er afar lágur sé tekið tillit til heildarveltu þessara fyrirtækja. Sem dæmi þá liggur fyrir að launakostnaður af heildarveltu Elkem er einungis 6,15%. Það verður líka að hafa í huga að Elkem er útflutningsfyrirtæki og það hefur verið stefna VLFA að fyrirtæki í útflutningi sem hagnast hafa á falli íslensku krónunnar skili þeim ávinningi með einhverjum hætti til starfsmanna.  

Það er óhætt að segja að atvinnulífið á starfssvæði félagsins hafi orðið fyrir nokkuð þungum höggum síðustu daga, en í dag tilkynnti HB Grandi að fyr­ir­hugaðar fram­kvæmd­ir við fiskþurrk­un á Akra­nesi hafa verið lagðar til hliðar. Sú ákvörðun hefur þau áhrif að 26 manns sem hafa starfað við þessa framleiðslu í mörg ár láta af störfum en HB Grandi mun reyna að finna önnur störf handa fólkinu í öðrum starfstöðvum fyrirtækisins á Akranesi. Þessi ákvörðun er tekin vegna markaðsaðstæðna, en markaður fyr­ir þurrkaðar afurðir hef­ur verið mjög erfiður vegna lít­ill­ar kaup­getu í Níg­er­íu og virðist lítil von vera til að það breytist á næstu misserum.

Lokun á fiskþurrkun HB Granda voru ekki einu slæmu tíðindi síðustu daga, því síðasta föstudag var tilkynnt um að 17 starfsmönnum málmendurvinnslufyrirtækisins GMR á Grundartanga hafi verið sagt upp störfum og fyrirtækið verði tekið til gjaldþrotaskipta. Það hefur legið fyrir að reksturinn hefur verið erfiður nánast frá upphafi og einnig hafi bakslag orðið þegar heimsmarkaðsverð á stáli hríðlækkaði fyrir tveimur árum síðan. Þarna misstu eins og áður sagði 17 manns lífsviðurværi sitt en flestir starfsmenn voru félagsmenn Verkalýðsfélags Akraness og vinnur félagið að því að halda utan um réttindi starfsmanna í ljósi þess að fyrirtækið verður tekið til gjaldþrotaskipta.

Á þessu sést að lífviðurværi 43 starfsmanna þessara tveggja fyrirtækja er í uppnámi og vonandi ná sem flestir starfsmenn sem um ræðir að finna sér ný störf sem fyrst.

Það fer vart framhjá neinum að í dag er Öskudagur og bærinn fullur af búningaklæddum börnum sem syngja í búðum og á vinnustöðum gegn greiðslu í formi sælgætis. Að sjálfsögðu er vel tekið á móti söngglöðum börnum á skrifstofu VLFA, en mikið líf og fjör hefur verið á skrifstofunni í dag. 

Myndir eru komnar inn á Facebook-síðu félagsins og í myndaalbúm hér á síðunni.